4.SINIF

                                                                         MADDEYİ TANIYALIM

Uzayda  yer kaplayan kütlesi ve hacmi olan her varlığa madde den

 Örnek: demir, bakır, taş, toprak, altın vb.

Maddelerin şekil almış haline cisim denir.Demir maddedir.Demir makas, cisimdir.

 Cam bir maddedir.Cam ampul bir cisimdir.

                                                                   Maddenin Ölçülebilir Özellikleri

Hacim,Kütle,Ağırlıktır.

                                                                 Maddenin Görülebilir Özellikleri

Parlaklık,Matlık,Saydamlık,Düzgünlük,Pürüzlülük,Renk  .

                                                                Maddenin Halleri

Katı maddeler: taş,demir,bakır vb

Sıvı maddeler: su, petrol,mazot vb.

Gaz maddeler: su buharı, oksijen vb.

                                                              Katı Maddeler

Katı maddelerin belirli şekli ve hacmi vardır.
Molekülleri arasında boşluk azdır. Sıkıştırılırlarsa bile hacimleri küçülmez.
Molekülleri bulundukları yerde titreşerek hareket ederler.

                                                             Sıvı Maddeler

Sıvı maddelerin belirli bir hacimleri vardır.Belli bir şekilleri yoktur.Konuldukları kabın şeklini alırlar.Molekülleri birbiri üzerinden kayarak hareket eder.Sıvılar sıkıştırıldığında hacimleri küçülmez.

                                                           Gaz Maddeler

Gaz maddelerin belli bir şekilleri yoktur.Bulundukları kabın şeklini alırlar.Belli bir hacimleri yoktur. Bulundukları kabın hacmini alırlar.Molekülleri bağımsızdır.Aralarında boşluk çoktur.Bu nedenle sıkıştırıldıkça hacimleri küçülür.

                                                         MADDENİN  Fiziksel özellikler

Maddenin bir başka maddeye dönüşmeksizin gözlenebilen ve ölçülebilen dış görünüşü ile ilgili özellikleridir.Maddenin rengi, kokusu, tadı, çözünürlüğü, sertliği, hacmi, ısı ve elektrik iletkenliği v.b. özelliklerdir

                                                       MADDENİN  Kimyasal özellikleri

 Maddenin maddeler ile birleşerek yeni madde  oluşturabilme kapasitesidir.Bir maddenin başka madde ile etkileşmesi veya etkileşmemesi, onun kimyasal yapısı ile ilgili özelliklerdendir.Yanıcı olup olmaması, asidik ya da bazik olması, suylareaksiyona girip girmemesi kimyasal özelliklere örnektir.

                                                    MADDENİN HAL DEĞİŞTİRMESİ   Erime

•Katı bir maddenin ısı enerjisi alarak sıvı haline geçmesi olayına erime denir.
•Buzun erime sıcaklığı 0 C°.
•Demirin erime sıcaklığı 1540 C °.
•Her maddenin erime ve donma sıcaklığı ayrıdır.
•Erime ve donma olayları bitinceye kadar sıcaklık sabit kalır
                                                   MADDENİN HAL DEĞİŞTİRMESİ   Donma
Sıvı bir maddenin yeterince soğutularak katı hale geçmesine donma denir.Suyun buz olması donmadır.                            
 
                                                  MADDENİN HAL DEĞİŞTİRMESİ  Buharlaşma
Sıvı bir maddenin ısı enerjisi alarak gaz haline gelmesine buharlaşma denir.Sıcaklık artarsa buharlaşma hızlanır.Buharlaşma her sıcaklıkta olur.

                                                 MADDENİN HAL DEĞİŞTİRMESİ  K A Y N A M A
Aldığı ısı nedeniyle, sıvı maddelerin yüzeyinde yavaş yavaş buharlaşma başlar. Isınmakta olan sıvının sıcaklığı yükselirken buharlaşma devam eder. Sıvı belirli bir sıcaklığa ulaşınca yüzeye doğru kabarcıklar oluşur. Sıvının her tarafından buharlaşma başlar. Sıcaklık sabit kalır. Sıvının sıcaklığının sabit kalarak buharlaşmanın hızlı bir şekilde devam etmesine kaynama denir.

                                                  MADDENİN HAL DEĞİŞTİRMESİ  Yoğunlaşma

Gaz maddenin sıvı hale geçmesi olayına yoğunlaşma denir.Su buharının, su damlacıklarına dönüşmesi.Yoğunlaşma da buharlaşma gibi her sıcaklıkta olur.

                                                   MADDENİN HAL DEĞİŞTİRMESİ Isı Maddeleri Etkiler

Bir maddeye ısı verildiğinde madde ısınır ve sıcaklığı artar.Diğer bir deyişle madde ısınır.Maddeler ısı verdiğinde soğur ve bu maddelerin sıcaklığı düşer.Isınma ve soğuma, ısının maddeler üzerindeki en belirgin etkisidir

                                                  MADDENİN HAL DEĞİŞTİRMESİ  ISINMA – SOĞUMA

Isının maddeler üzerindeki en belirgin etkisi ısınma ve soğumadır.
Isınan maddelerin sıcaklığı artar, soğuyan maddelerin sıcaklığı azalır.
Yazın elektrik ve telefon telleri sarkar, kışın ise gerginleşir. Bunun nedeni tellerin ısınması ve soğumasıdır.
Maddeler ısıtıldıkça genleşir, hacmi büyür. Bu duruma genleşme denir.
Katılar, ısıtıldıklarında az genleşir.
Sıvılar, ısıtıldıklarında katılardan fazla genleşir.
Gazlar, ısıtıldıklarında katılardan ve sıvılardan daha fazla genleşir .
                                                MADDENİN HAL DEĞİŞTİRMESİ  ISINMA – SOĞUMA
Maddeler soğutulduğunda hacmi küçülür.
Maddelerin hacimce küçülmesine büzülme denir.
Katılar, sıvılara göre daha az büzülür. Gazlar ise hem katılardan hem de sıvılardan daha fazla büzülür.
Genleşme ve büzülme birbirinin tersidir.
Genleşme oranı dikkate alınmadan çekilmiş elektrik ve telefon tellerinden kışın kopmalar,yazın sarkmalar görülür.
Demir yolu rayları, ısının etkisi düşünülmeden döşenirse eğilip bükülür ve kazalara neden olur.

                                               MADDENİN HAL DEĞİŞTİRMESİ Genleşme ve Büzülmenin Olumlu Etkileri

Sıcaklığı ölçmek için kullandığımız termometreler, sıvıların genleşmesinden yararlanılarak yapılmıştır.
Genleşme oranı farklı iki metalin kullanıldığı metal çiftlerinden yararlanarak termostat yapılır. Termostat, buzdolabının istenilen sıcaklıkta kalmasını sağlar.
Elektrikli fırınlarda, ütülerde sıcaklığı; kalorifer kazanlarında suyun sıcaklığını istenilen düzeyde tutmak için de termostat kullanılır.
Kapağı sıkışmış şişe ve kavanozlar, maddelerin genleşmesinden yararlanılarak kolayca açılabilir

                                               MADDENİN HAL DEĞİŞTİRMESİ  Genleşme

Isının etkisiyle maddelerin hacimlerinde artma olur.Bu olaya genleşme denir

                                               MADDENİN HAL DEĞİŞTİRMESİ  Katı maddelerde Genleşme

Isınan katı maddelerin boyları uzar, yüzeyleri genişler yani hacimleri artar.Katılar ısıtıldıklarında genleşir.Telefon ve elektrik telleri yazın sarkar, kışın ise gergin durur.Bunun nedeni yazın havaların sıcaklığı nedeniyle tellerin ısınması ve genleşmesidir.Kışın ise daha gergin dururlar.

                                              MADDENİN HAL DEĞİŞTİRMESİ Genleşme

Tren raylarında genleşme payı bırakılması zorunludur. Aksi halde genleşen raylar tren kazaların neden olur. Çelik köprülerin bir ucu sabitken diğer ucu makaralar üzerine oturtulur. Böylece genleşmeden doğa bilecek olumsuzluklar giderilmiş olur.

                                             MADDENİN HAL DEĞİŞTİRMESİ  Sıvı maddelerde Genleşme

Isınan sıvıların hacmi genleşir.

Bütün sıvılar aynı oranda genleşir

                                             MADDENİN HAL DEĞİŞTİRMESİ Gaz maddelerde Genleşme

Isınan gazlar genleşir, hacimleri büyür.Soğuyan gazların ise hacimleri küçülür.Katılar,sıvılar ve gazlar ısıtıldığında genleşir, soğutulduğunda ise büzülür.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logo

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

%d blogcu bunu beğendi: